LIÊN HIỆP CÁC HỘI KHOA HỌC VÀ KỸ THUẬT TỈNH KHÁNH HÒA 35 NĂM XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN

     Suốt chiều dài 35 năm xây dựng và trưởng thành, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Khánh Hòa (Liên hiệp Hội) có nhiều dấu ấn đáng nhớ, ghi lại những chặng đường phát triển qua 6 kỳ đại hội.

     Nhớ nhất chính là sự kiện Tỉnh ủy thành lập Hội Liên hiệp Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Phú Khánh (sau này là Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Khánh Hòa - Liên hiệp Hội) với Quyết định số 75-QĐ/TU ngày 14/7/1988. Liên hiệp Hội ra đời ngay từ những năm đầu đất nước bước vào công cuộc đổi mới, và cùng xã hội thực hiện quan điểm của Đảng “Đối với trí thức, điều quan trọng nhất là đánh giá đúng năng lực và tạo điều kiện cho các khả năng sáng tạo được sử dụng đúng và phát triển”[1]. Sau 3 năm hoạt động, tập hợp, phát triển lực lượng, vừa chuẩn bị Đại hội, Liên hiệp Hội có 11 tổ chức thành viên với 825 hội viên. Đây là giai đoạn vô cùng quan trọng, khởi nguồn cho việc phát huy dân chủ, khả năng cống hiến trong đội ngũ trí thức thông qua tổ chức đại diện của mình.

     Giai đoạn từ tháng 11/1991 đến 2001 (tương ứng với nhiệm kỳ đầu tiên của Liên hiệp Hội, có kéo dài thêm 5 năm) cũng để lại dấu ấn đáng nhớ. 10 năm này, Liên hiệp Hội đương đầu muôn vàn khó khăn, đứng giữa 2 lựa chọn “tồn tại hay không tồn tại” và các bậc tiền bối lãnh đạo Liên hiệp Hội đã quyết tâm bằng nhiều giải pháp tồn tại để phát triển.

     Trong điều kiện không có trụ sở, không biên chế, không có kinh phí thường xuyên. Các cán bộ chủ chốt, cán bộ phụ trách đều không có lương, một số ít người chỉ nhận được mức hỗ trợ như phụ cấp chỉ mang tính tượng trưng. Mọi người trong Ban Thường trực, Ban Chấp hành Liên hiệp Hội vẫn giữ được động lực để làm việc là nhờ: ngoài sự động viên của Tỉnh ủy, sự quan tâm thường xuyên, hỗ trợ tận tình của Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy, còn chủ yếu do lòng nhiệt tình, ý thức trách nhiệm đối với sự nghiệp phát triển khoa học - kỹ thuật, với tương lai của Liên hiệp Hội, của đội ngũ trí thức khoa học - công nghệ, của đội ngũ trí thức nói chung. Những cán bộ kiên trung của Liên hiệp Hội (như bà Nguyễn Khoa Diệu Hương, ông Lê Văn Kế, ông Phạm Hồng Khánh, ông Nguyễn Văn Thắng, ông Nguyễn Trọng Nho, ông Nguyễn Duệ, lương y Võ Bá Lộng,...) đã, xoay sở mọi cách trong khuôn khổ, điều kiện cho phép để không chỉ được tồn tại, mà còn ổn định, phát triển tổ chức và bám sát thực hiện tinh thần Nghị quyết Đại hội Liên hiệp Hội lần thứ nhất đề ra.

     Trong giai đoạn này, lần đầu tiên tại Chỉ thị số 45-CT/TW, ngày 11/11/1988 về đẩy mạnh hoạt động của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, Bộ Chính trị đã khẳng định “Liên hiệp Hội là một tổ chức chính trị - xã hội của trí thức khoa học và công nghệ Việt Nam cùng với các đoàn thể chính trị - xã hội khác tạo thành lực lượng nòng cốt trong công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước”. Từ đây Liên hiệp Hội Khánh Hòa có sự chuyển biến dần về chất, từ việc được xem như là một tổ chức xã hội nghề nghiệp, nay đã danh chánh, ngôn thuận, có chức năng, nhiệm vụ, có vai trò, có tiếng nói với tư cách “là một tổ chức chính trị - xã hội”. Tuy nhiên để thực sự được thừa nhận và thể chế hóa về mặt Nhà nước quan điểm này của Đảng còn là quá trình phía trước.

Ảnh: Ban Chấp hành nhiệm kỳ I (11/1991 - 2001) họp mặt Xuân Nhâm Thân 1992

     - Giai đoạn thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ II nhiệm kỳ 2001 – 2006, nổi bật ở việc Ban Thường trực, Ban Chấp hành Liên hiệp Hội đã tập trung củng cố tổ chức; tập hợp, đoàn kết đội ngũ trí thức khoa học, công nghệ trong tỉnh và trí thức người Việt ở nước ngoài; đẩy mạnh các hoạt động phổ biến kiến thức khoa học, kỹ thuật, công nghệ; tiếp tục thực hiện Nghị quyết Trung ương 2, khóa VIII về giáo dục - đào tạo, khoa học - công nghệ; bước đầu triển khai nghiên cứu khoa học và hoạt động tư vấn, phản biện; thực hiện công tác chính trị tư tưởng trong các Hội thành viên; vận động, đề xuất và thực hiện chủ trương chính sách, tạo thành hành lang pháp lý và điều kiện thuận lợi cho hoạt động của Liên hiệp Hội. Nhiều Hội thành viên có đóng góp tích cực cho sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

     - Giai đoạn 2006 – 2011, thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ III, có nhiều dấu mốc “đầu tiên” có tính nền tảng: về nề nếp trong thực hiện nhiệm vụ chính trị và hoạt động chuyên môn; về tổ chức học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh theo Chỉ thị số 06-CT/TW của Bộ Chính trị gắn với nội dung tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Liên hiệp Hội trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước theo Chỉ thị số 42-CT/TW, ngày 16/4/2010 của Bộ Chính trị.

     Sự ra đời của Đảng đoàn Liên hiệp Hội (Ban Thường vụ Tỉnh ủy quyết định thành lập ngày 14/5/2007), của Chi bộ đảng Liên hiệp Hội (Ban Thường vụ Đảng ủy Khối các cơ quan tỉnh quyết định thành lập ngày 04/7/2008), đánh dấu khởi đầu sự lãnh đạo trực tiếp, sâu sát tổ chức đảng đồng cấp đối với Liên hiệp Hội và Cơ quan chuyên trách; từ đây các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước được quán triệt, học tập, triển khai thực hiện có hệ thống.

Ảnh: Đồng chí Mai Trực – Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HDND tỉnh Khánh Hòa, phát biểu chỉ đạo tại Đại hội lần thứ III, nhiệm kỳ 2006 - 2011

     - Thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ IV (nhiệm kỳ 2011 – 2016) và Nghị quyết Đại hội lần thứ V, nhiệm kỳ 2016 – 2021, Liên hiệp Hội mở rộng việc tập hợp, đoàn kết, vận động, phát huy tiềm năng trí thức khoa học - công nghệ thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; triển khai thực hiện đầy đủ, nghiêm túc nhiệm vụ do Tỉnh ủy và UBND tỉnh giao. Mạng lưới tổ chức của nhiều Hội thành viên đã phát triển rộng khắp trong các cơ quan quản lý nhà nước, các doanh nghiệp, các cơ sở đào tạo, nghiên cứu...

     Tỉnh ủy, UBND tỉnh ban hành hàng loạt các quy định, quy chế, quyết định liên quan đến việc tạo môi trường, cơ chế hoạt động, phối hợp của Đảng đoàn, của tổ chức Liên hiệp Hội và phân công giao nhiệm vụ cụ thể trong công tác tham mưu, trong thực hiện nhiệm vụ chuyên môn; định chế hóa các hoạt động Diễn đàn trí thức (1 năm/2 lần); xét chọn và Tôn vinh trí thức tiêu biểu (2 năm/1 lần); Hội thi sáng tạo khoa học – kỹ thuật (2 năm/1 lần); hoạt động tư vấn, phản biện xã hội được quy định chặt chẽ; công tác thông tin, tuyên truyền, phổ biến kiến thức khoa học - kỹ thuật, ứng dụng công nghệ được đẩy mạnh, đa dạng về hình thức...

     Công tác xã hội hóa giáo dục và đào tạo, chăm sóc sức khỏe nhân dân, hỗ trợ thoát nghèo, bảo vệ môi trường, truyền thông nâng cao nhận thức phát triển cộng đồng; phong trào học tập suốt đời cùng với việc xây dựng Quỹ Khuyến học khuyến tài; phong trào hoạt động xã hội từ thiện, phục vụ người nghèo đều phát triển tốt.

     Nhiệm kỳ V, Liên hiệp Hội “bội thu” về thi đua khen thưởng, được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen (năm 2018); Liên hiệp Hội Việt Nam tặng 02 Cờ thi đua (2017, 2019) và 02 Bằng khen thành tích xuất sắc tiêu biểu (năm 2018, 2019); UBND tỉnh tặng 06 Bằng khen (02 Bằng khen thành tích thi đua năm 2017 và 2020, 01 Bằng khen về công tác Mặt trận (2019), 01 Bằng khen về công tác  Dân vận (2021), 02 Bằng khen về công tác Hội thi Sáng tạo Khoa học kỹ thuật.

     - Qua nửa đầu nhiệm kỳ thực hiện Nghị quyết Đại hội VI (nhiệm kỳ 2021 – 2025. Đã điều chỉnh rút ngắn 1 năm trong nhiệm kỳ để đồng bộ với nhiệm kỳ Đại hội Liên hiệp Hội Việt Nam), Liên hiệp Hội đã có nhiều thay đổi mới mang tính cải cách, hệ thống hóa, đồng bộ hóa việc thực hiện các nhiệm vụ: xây dựng hoàn chỉnh các bộ quy định, quy chế, chương trình, phân công, phân nhiệm cụ thể và thống nhất, liên thông gắn liền với việc tập trung quán triệt nhận thức, chú trọng thực hành cải tiến, đổi mới trong hoạt động của Đảng đoàn, trong hệ thống Liên hiệp Hội tỉnh, trong Ban Chấp hành, Ban Thường vụ, Ban Thường trực, Ban Kiểm tra, Cơ quan chuyên trách, trong Chi bộ cơ quan theo hướng: bảo đảm vai trò lãnh đạo của tổ chức Đảng, sự quản lý, điều hành, điều phối của Ban Chấp hành Liên hiệp Hội; thực hiện kế hoạch hóa công tác, tuân thủ nguyên tắc tập trung dân chủ, tạo môi trường, điều kiện, phát huy khả năng từng thành viên trong tổ chức.

     Chủ động thực hiện nhiều giải pháp tích cực để động viên, hỗ trợ các Hội thành viên. Liên hiệp Hội hiện có 40 Hội thành viên, với trên 87.000 trí thức, hội viên. Tăng cường nhiều hoạt động gắn kết mối quan hệ giữa Liên hiệp Hội với Ban Thường vụ Tỉnh ủy, UBND tỉnh, các sở, ban, ngành, tổ chức, địa phương trong tỉnh và với các Hội thành viên.

     Cải tiến, hợp lý hóa quy trình và chú trọng bồi dưỡng nâng cao chất lượng tổ chức thực hiện từng nhiệm vụ chuyên môn gắn với nhiệm vụ chính trị của Liên hiệp Hội, đặc biệt đối với cơ quan chuyên trách. Tổ chức thành công Hội thảo khoa học cấp tỉnh “Khánh Hòa 370 năm xây dựng và phát triển (1653 – 2023)”.

Ảnh: Ban Chấp hành Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Khánh Hòa nhiệm kỳ VI ra mắt tại Đại hội

     Liên hiệp Hội xác định nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới là: Phát huy truyền thống của tổ chức đã xây dựng nên trong suốt 35 năm qua. Tạo điều kiện, môi trường làm việc phù hợp để mở rộng phạm vi tập hợp, đoàn kết, phát huy vai trò đội ngũ trí thức. Giúp đội ngũ trí thức tích cực tham gia vào các hoạt động phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo của tỉnh trong giai đoạn mới với lực lượng đông đảo hơn, chủ động hơn, sâu rộng hơn, chất lượng và hiệu quả hơn. Liên hiệp Hội định hướng một số nhiệm vụ phát triển như sau:

     (1) Tích cực chủ động tham mưu cho Tỉnh uỷ, UBND tỉnh về chủ trương, chính sách xây dựng đội ngũ trí thức khoa học, công nghệ ngày càng phát triển.

     (2) Tập trung các hoạt động khoa học công nghệ hướng về cơ sở. Tập hợp, có mối liên hệ chặt chẽ với các trường, viện nghiên cứu, đặc biệt là của Trung ương đứng trên địa bàn, chú trọng nghiên cứu khoa học biển. Đây là thế mạnh cũng là nội dung trọng tâm trong chiến lược phát triển kinh tế biển của tỉnh.

     (3) Tích cực, chủ động tham gia công tác tư vấn, phản biện hiệu quả đối với các đồ án, đề án quy hoạch liên quan đến 3 vùng trọng điểm, đến phát triển kinh tế biển, đến Chương trình xây dựng nông thôn mới. Tham gia cùng Mặt trận Tổ quốc tỉnh thực hiện công tác giám sát việc quản lý, triển khai quy hoạch của địa phương.

     (4) Liên hiệp Hội, các Hội thành viên tích cực xây dựng đơn vị trong sạch, vững mạnh, đồng thời vừa chú trọng tham gia xây dựng Đảng đoàn, Chi bộ cơ quan Liên hiệp Hội luôn trong sạch, vững mạnh để góp phần hoàn thành chỉ tiêu công tác xây dựng đảng mà Nghị quyết 09-NQ/TW của Bộ Chính trị đề ra.

     Liên hiệp Hội luôn xác định phải tự đổi mới nội dung, phương thức hoạt động toàn hệ thống trong giai đoạn mới, xứng đáng với kỳ vọng mà Tỉnh uỷ đã giao nhiệm vụ cho Đại hội Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật lần thứ VI “Đoàn kết - đổi mới - sáng tạo - phát triển” và sự động viên, khích lệ của Liên hiệp Hội Việt Nam “Phát huy truyền thống - Nâng tầm trí tuệ - Tận tâm cống hiến”. Được như vậy thì mục tiêu đạt được đến năm 2030 “Khánh Hòa là thành phố trực thuộc Trung ương”, “là một cực tăng trưởng, trung tâm của khu vực duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và cả nước về kinh tế biển, công nghiệp công nghệ cao, khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, đào tạo nguồn nhân lực và chăm sóc sức khỏe chất lượng cao” sẽ có sự đóng góp tích cực của đội ngũ trí thức Khánh Hòa, của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Khánh Hòa chúng ta.

L.H.H