TRIỂN KHAI ỨNG DỤNG TRA CỨU RONG BIỂN VIỆT NAM TRÊN ĐIỆN THOẠI ANDROID

Võ Tấn Thông^1,2, Hà Xuân Vinh^1,2, Đoàn Phan Thảo Tiên^1,2, Ngô Văn Tâm¹

¹Viện Nghiên cứu và Ứng dụng Công nghệ Nha Trang

²Chi hội vật lý Khánh Hòa

I - MỞ ĐẦU

Trên thế giới, website http://algaebase.org/ là địa chỉ rất tin cậy và là nơi tham khảo cho các nhà nghiên cứu tìm kiếm tài liệu về rong biển. Ở Việt Nam, những công bố chính thức, quan trọng ảnh hưởng tầm nhìn về sự đa dạng nguồn lợi rong biển Việt Nam là Phạm Hoàng Hộ (1969) với thống kê khoảng 485 loài ở phía Nam, và Nguyễn Hữu Dinh và cs (1993) với thống kê khoảng 281 loài ở phía Bắc.

Hình 1. Phạm Hoàng Hộ (1969) trái – Nguyễn Hữu Dinh và cs (1993) phải

Năm 2017, Phòng Vật lý Ứng dụng đã bước đầu xây dựng nền tảng cơ sở tra cứu rong biển Việt Nam trên website nitra.ac.vn của Viện Nghiên Cứu và Ứng Dụng Công Nghệ Nha Trang, với bộ cơ sở dữ liệu demo khoảng dưới 70 loài.

Để thuận tiện hơn cho cộng đồng nghiên cứu khoa học có thể dễ dàng tiếp cận nguồn dữ liệu quý giá này khi mà điện thoại di động đã trở nên khá phổ biến nên chúng tôi quyết định viết lập trình ứng dụng tra cứu rong biển Việt Nam trên điện thoại Android. Đây cũng là kết quả của đề tài cơ sở năm 2021 của Phòng Vật lý Ứng dụng.

II - NỘI DUNG

1. Giới thiệu về ứng dụng

Ứng dụng (App) Tra cứu rong biển Việt Nam có 2 phiên bản :

- Phiên bản Android 4 có thể chạy trên hầu hết các thiết bị mobile, độ tương thích có thể chạy được trên cả những thiết bị Android được sản xuất thế hệ đầu tiên với Android 4.1.

- Phiên bản Android 8 chuyên dùng cho các điện thoại được sản xuất từ năm 2017 trở đi. (Phiên bản này sử dụng API-26 theo khuyến khích của Google nên được hỗ trợ text có căn đều dòng như chức năng Jusstify trong Winword).

- Hai phiên bản này có thể tải về từ địa chỉ website nitra.ac.vn tại Menu Tra cứu rong biển → Giới thiệu Nhóm tác giả

Hình 2. Địa chỉ website nitra.ac.vn và vị trí menu tải ứng dụng

2. Giới thiệu giao diện của ứng dụng

- Giao diện (cấp 1), thường được biết đến là màn hình home của ứng dụng.

- Giao diện menu (cấp 2) là nơi liệt kê 03 nút nhấn mang thông tin tra cứu của từng ngành rong biển. Ngoài ra còn có thêm 01 nút ấn mô tả thông tin của ứng dụng nói về xuất xứ rong biển, sách tham khảo rong biển v.v…

- Giao diện tra cứu (cấp 3) gồm 01 giao diện mô tả thông tin và 03 giao diện tra cứu, mỗi giao diện liệt kê danh mục theo hàng các Bộ, chi-loài của từng Ngành rong như

- Giao diện (cấp 4) mô tả chi tiết về mỗi chi-loài của từng Ngành rong như địa điểm thu mẫu, thời gian thu mẫu, tên tiếng Việt, và một số thông tin khác....

          cấp 1                cấp 2                                          cấp 3                                       cấp 4          

Hình 3. Minh họa các cấp giao diện

- Tiết kiệm bộ nhớ RAM khi chạy ứng dụng, đặc biệt phù hợp trên các điện thoại đời cũ có cấu hình thấp giúp ứng dụng chạy mượt hơn, nhanh hơn khi tra cứu.

- Không mở cùng một lúc quá nhiều hình ảnh và thông tin tra cứu nên tránh dẫn đến việc bị treo, nghẽn, tràn bộ nhớ và thoát ứng dụng.

- Việc bổ sung thêm số lượng dữ liệu về loài cho ứng dụng có thể lên đến vài nghìn không gây ra hiện tượng bị treo hoặc tràn bộ nhớ.

- Mỗi ngành rong đều có màu click chọn tương ứng để phân biệt, như ngành rong lục có màu xanh lục, ngành rong đỏ có màu đỏ…

- Màu chữ các Bộ cũng có màu tương ứng, giúp dễ nhận diện phân biệt. Việc đóng/mở được giúp tối ưu bộ nhớ và tra cứu dễ dàng.

- Nút ← ở trên cùng mỗi giao diện dùng để quay trở về trạng thái giao diện trước, có tác dụng như reset lại giao diện như lúc ban đầu. Nó khác với nút back mặc định của điện thoại là chỉ trở về 1 bước thao tác trước đó.

Hình 4a. Giao diện tra cứu ngành rong lục khi click mở các đối tượng liên kết

Hình 4b. Giao diện mô tả chi tiết khi click mở các chi loài ngành rong lục

4. Tính mới của ứng dụng

Ứng dụng tra cứu rong biển Việt Nam trên điện thoại Android là một ứng dụng đầu tiên mô tả về rong biển có tại Việt Nam và cũng là ứng dụng duy nhất. Mặc dù trên thế giới, các website mô tả về rong biển có rất nhiều nhưng ứng dụng về tra cứu, mô tả rong biển như ứng dụng này là chưa có trên nền tảng Android. Qua đó cho thấy được tiềm năng phát triển của ứng dụng là rất lớn.

5. Tiềm năng của ứng dụng

Ứng dụng (app) tra cứu rong biển Việt Nam trên điện thoại Android có thể tích hợp thêm các thông tin chi tiết hơn về các loài rong biển là nguồn nguyên liệu cung cấp cho nhiều khả năng ứng dụng về các chế phẩm dược phẩm như thực phẩm chức năng Fucoidan...

Hình 5. Thực phẩm Fucoidan giúp hỗ trơ điều trị ung thư được nghiên cứu, sản xuất từ rong biển

6. Kết luận

Chúng tôi đã hoàn thành Ứng dụng (app) tra cứu rong biển Việt Nam dùng trên các thiết bị chạy hệ điều hành Android như điện thoại di động. Ứng dụng đã tận dụng lại được nguồn dữ liệu hình ảnh từ đề tài cơ sở 2017, và thông qua việc tinh chỉnh kích cỡ ảnh cho phù hợp trên điện thoại nhằm làm giảm tối đa dung lượng của ứng dụng.

Ứng dụng có kích cỡ khoảng hơn 13Mb hoàn toàn và chạy rất mượt và cực kỳ nhẹ trên hầu hết các thiết bị. Ứng dụng có 2 phiên bản là API-16 dùng cho các thiết bị chạy hệ điều hành Android 4.1 và API-26 chạy hệ Android 8.0. Điểm khác nhau giữa 2 phiên bản này là API 26 có hỗ trợ căn đều văn bản (như Justify trong word).

Ứng dụng là hoàn toàn miễn phí và có thể sử dụng để tra cứu rong biển mà không cần dùng đến wifi truy cập internet. Rất tiện lợi khi sử dụng ở bất kỳ địa điểm nào. Sau khi hoàn thành việc xây dựng cơ sở lưu trữ dữ liệu rong biển trên App sẽ giúp hổ trợ cho các nhà khoa học trong các nghiên cứu cơ bản cũng như nghiên cứu ứng dụng về rong biển. Đồng thời giúp các nhà quản lý hoạch định đưa ra những giải pháp về bảo vệ và tiềm năng phát triển nguồn lợi rong biển.